Peppermint Interieuradvies

Tag Archief: licht

Maak jouw eigen lichtplan

Zit jij ook wel eens op de bank en wil je een boek lezen, maar hebt te weinig licht? Of wil je het ’s avonds gezellig maken in huis, maar heb je het idee dat je in een supermarkt woont? Goede verlichting is ontzettend belangrijk. Heft geeft een prettige sfeer in huis en het zorgt ervoor dat jij de activiteiten kunt doen die je wilt doen. Regelmatig krijg ik vragen over het kiezen van de juiste verlichting voor in huis. Hoe pak je dat nou aan?

Verschillende activiteiten vragen om verschillende soorten verlichting

Stel, we nemen de woonkamer. Dat is een ruimte waar je veel verschillende dingen doet. Je luiert op de bank voor de tv, leest een boek, of zit er lekker lang te tafelen. Soms heb je in die woonkamer ook nog een plek waar jij werkt, of waar de kinderen spelen in hun speelhoek. Al deze activiteiten stellen eisen aan het soort verlichting dat je kiest.

Drie groepen licht

Je kunt licht in drie groepen opdelen; direct licht, indirect licht en diffuus licht.

  • Bij direct licht valt een lichtstraal direct op een voorwerp en jouw ogen ontvangen deze lichtstraal rechtstreeks. Dit licht is bedoeld om grote oppervlakken mee te verlichten. Denk aan een bureaulamp of hanglamp boven de eettafel.
  • Het grootste deel van de verlichting in een ruimte is indirect licht. Hierbij wordt het licht weerkaatst via reflecterende oppervlakken. Indirect licht is erg geschikt als basis- of sfeerverlichting.
  • Diffuus licht is egaal en schaduwloos licht. Het licht wordt naar alle kanten verspreid. Denk hierbij aan plafondlampen of tl-lampen. Dit is bijvoorbeeld prettig licht boven een aanrecht. Kies nooit alleen voor diffuus licht, want dat zou een ruimte erg saai maken.

Verlichting heeft verschillende functies

Een optimaal verlichte ruimte bestaat uit contrasten. Om dit te bereiken hebben we verschillende soorten verlichting nodig in een ruimte met elk een eigen functie: basisverlichting, sfeerverlichting, functionele verlichting en accentverlichting nodig.

Basisverlichting

Basisverlichting is de algemene verlichting die een ruimte in de basis redelijk verlicht. Denk aan een plafondlamp of hanglamp.

Decoratieve basisverlichting | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente

Bron: interieur-inrichting.net | hanglamp als decoratieve basisverlichting

Sfeerverlichting

Sfeerverlichting is de verlichting waarmee je sfeer in huis brengt. Denk bijvoorbeeld aan koofverlichting of een lampje in een kast. Om sfeer in huis te brengen kun je ook gebruik maken van dimmers. Zo bepaal jij zelf de gewenste lichtsterkte en sfeer. Om er een boek bij te lezen, is deze verlichting meestal te beperkt.

Sfeer met koofverlichting | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente

Bron: Welke.nl | koofverlichting

Functionele verlichting

Voor het uitvoeren van activiteiten als lezen of werken heb je juist functionele verlichting nodig. Dit is een plaatselijke verlichting uit een lamp die een gerichte lichtbundel geeft. Denk bijvoorbeeld aan een bureaulamp of spot boven je aanrecht. In dit geval kun je kiezen voor direct licht of diffuus licht. Diffuus licht is rustiger, omdat dit geen schaduwwerking heeft.

Functionele werkverlichting | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente


Bron: Van Wanrooij | werkverlichting boven het aanrecht

Accentverlichting

Met accentverlichting leg je het accent op een bepaald object. Denk hierbij aan een lamp die bijvoorbeeld een schilderij, kunstobject of een plant verlicht.

Schilderijverlichting als accentverlichting | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente

Bron: Pinterest | schilderijverlichting

Verschillende soorten armaturen

Er zijn veel verschillende soorten lampen te verkrijgen. Dat zie je meteen als je een lampenwinkel binnenloopt; lampen aan de muur, het plafond of op de grond.

  • Wandlamp: de naam zegt het al; een wandlamp hangt aan de wand. Kies je voor indirecte verlichting, dan zijn wandlampen erg geschikt als sfeermaker.
  • Staande lamp: staande armaturen kunnen verschillende functies vervullen. Dit is afhankelijk van de kap en de keuze voor directe of indirecte verlichting. Gebruik je een staande lamp als leesverlichting? Let er dan op dat de lamp richtbaar is.
  • Hanglamp: deze lamp hangt met een snoer, staaldraad of pendel aan het plafond. Bijvoorbeeld boven een eettafel. Houd bij het ophangen 60 cm afstand tussen tafel en lamp.
  • Plafondlamp: hoewel een hanglamp ook aan het plafond hangt, is er verschil met een plafondlamp. Een plafondlamp is direct op het plafond bevestigd en is een goede basisverlichting. Denk aan een plafonnière.
  • Railarmatuur: hierbij zijn lampen bevestigd aan een rail. Soms zijn de lampen verplaatsbaar en meestal kunnen de lampen individueel worden gericht.
  • Inbouwarmatuur: inbouwarmaturen zijn meestal ingebouwd in het plafond of in een kast. Kies, wanneer het mogelijk is, het liefst voor richtbare inbouwspots in een plafond. Dat geeft je flexibiliteit.

Lichtkleur

Als je een lamp koopt, dan zie je vaak een notatie zoals 830 of 927. Deze codering heeft de lichtkleur aan. Het eerste cijfer staat voor de Ra-waarde (kleurweergave-index). In 830 staat de 8 voor de Ra-categorie 80-89. Eigenlijk zijn alle lampen met een Ra-waarde van minder dan 80 niet te gebruiken als binnenverlichting. Ra=100 is uitstekend.

Het tweede en derde cijfer van 830 geven een indicatie van de kleurtemperatuur. Je vermenigvuldigt deze cijfers met 100 om de kleurtemperatuur te krijgen. In dit geval is de kleurtemperatuur dus 3.000 Kelvin. Hoe lager het aantal Kelvin, hoe warmer (geler) het licht. Hoe hoger het aantal Kelvin, hoe koeler en witter het licht (bv. 4.000 K). Verlichting voor in huis zit eigenlijk altijd op 3000K of lager. 3000K is zeer geschikt als werkverlichting. 2700K (extra warm wit) is vergelijkbaar met halogeenverlichting en gloeilampen. Wil je nog warmer licht als sfeerlicht, dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor 2200K. Dat is vergelijkbaar met kaarslicht.

Watt of Lumen?

Het aantal Watt van een lamp geeft de hoeveelheid energie aan die wordt verbruikt door de lamp. Bij gloeilampen gaan het wattage en de lichtsterkte gelijk op, maar bij de (energiezuinige) lampen van tegenwoordig is dit niet het geval. Daarom zie je dat tegenwoordig, naast het wattage, de lichtsterkte in lumen wordt vermeld. Een gloeilamp van 100 watt geeft een lichtstroom van 1200 lumen. Omdat de meeste mensen nog wel een gevoel hebben bij de hoeveelheid licht die komt van een 60 watt-gloeilamp (bv. boven de eettafel) en een 25 watt-gloeilamp (bv. in de schemerlamp), krijg je met de volgende omrekentabel een goed idee van het aantal lumen dat je nodig hebt.

Omrekentabel lumen watt | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente

Bron: Verlichtingpaleis | Omrekentabel lumen/watt

Aan de slag met jouw eigen verlichtingsplan

Nu je weet waar je op moet letten, kun je aan de slag!

  1. Zet op een rijtje hoe de ruimte wordt gebruikt: lezen, werken, eten, luieren, natafelen etc.
  2. Maak een plattegrond met daarin de meubelopstelling
  3. Plan eerst de basisverlichting (B) voor een minimale verlichting van de ruimte
  4. Plan daarna de directe (D) en indirecte (I) verlichting en geef ook de gewenste lichthoogtes aan (licht op verschillende niveaus maakt een ruimte spannender)
  5. Kijk vervolgens waar je accentverlichting wilt hebben (A)
  6. Zoek de geschikte armaturen erbij.
  7. Teken op de plattegrond bij de verschillende verlichtingspunten lichtvlekken. Een lichtvlek is een inschatting van de ruimte die wordt verlicht met een armatuur.
  8. Bekijk aan de hand van de lichtvlekken de spreiding van het licht in de ruimte. Zijn er lichtvlekken die elkaar overlappen? Of zie je juist donkere plekken? In dat geval kan er sprake zijn van overbelichting of onderbelichting. Omdat je meestal niet alle lampen tegelijkertijd aan zet, is het goed om je te realiseren dat een overlappende lichtvlek niet altijd overbelichting hoeft te betekenen. Wees dus kritisch.
  9. Bepaal nu het aantal lumen dat je denkt nodig te hebben voor de verschillende armaturen.
  10. Op naar de winkel!

Bron: Interieurstyling deel 2 (2011) Cristy Brandriet

Vlekkenplan | lichtplan | Peppermint Interieuradvies Twente

Vlekkenplan

 

Succes met het maken van jouw eigen verlichtingsplan!

 

PS. Vind je het lastig om zelf een lichtplan te maken? Geen probleem! Peppermint Interieuradvies helpt je graag. Informeer naar de mogelijkheden via info@peppermintinterieuradvies.nl